ATHENAE DELENDA EST ? *

downloadΜπορώ να πω, ότι ο αυτός ο φοβερός τίτλος του Paul Krugman με εντυπωσίασε. Ο γνωστός οικονομολόγος, σε άρθρο του παρέμβαση [1] αν και δεν έλεγε κάτι γενικά πολύ σημαντικό ή καινοτόμο, ωστόσο εντυπωσίασε με τον κυνικό τίτλο του άρθρου του. Παρμένο ή προερχόμενο από τη γνωστή φράση των Ρωμαίων ‘’Carthago Delenda est’’ ο οικονομολόγος και opinion maker θέλει να δείξει πως οι κακοί εταίροι μας θέλουν άκουσον-άκουσον την καταστροφή μας, να μας ρίξουν στον γκρεμό. Με δεδομένο ότι η λεηλασία της Νότιας Ευρώπης κρατεί τουλάχιστον 5 χρόνια μας κάνει εντύπωση η πολύ συχνή αναφορά πολλών διαμορφωτών γνώμης και «δεξαμενών σκέψης» τελευταία για την Ελλάδα και το δράμα που περνάει, ειδικά από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού. Ο Krugman αν και πολέμιος της λιτότητας φαίνεται να την αποσυνδέει από το ευρύτερο πρόβλημα της δομής του ευρώ. Κύρια ανησυχία του και του Stieglitz επίσης, είναι πως θα σωθεί το παγκόσμιο καπιταλιστικό οικοδόμημα χωρίς μεγάλες αντιδράσεις από τους λαούς, μια προσπάθεια να «λογικευτούν» τα αρπαχτικά της αγοράς  μπας και γλιτώσουμε την παγκόσμια επανάσταση των λαών και τότε χάσουμε τα πάντα…Άρα λοιπόν λύση είναι  να αφήσουμε τα πράγματα να κυλήσουν, να μη διαμαρτύρονται οι Μεσόγειοι για τη λιτότητα, να σταματήσει η λιτότητα. Η λιτότητα όμως πώς προκύπτει; Από τη βούληση των ηγετών μόνο, ή μήπως από τις απαιτήσεις των αγορών σήμερα; Η ίδια η δομή του ευρώ επιτάσσει λιτότητα, ελαστικοποίηση και απορρύθμιση. Αλλιώς το οικοδόμημα καταρρέει σε μερικές ημέρες. Γιατί αυτό; Γιατί τότε θα πάψει να είναι αρεστό στους επενδυτές του χρηματιστηρίου. Γιατί το ευρώ είναι η μεγαλύτερη ονείρωξη των τραπεζιτών, είναι χρεόγραφο δεν είναι απλώς ένα νόμισμα που ανάλογα με τη χρήση του αλλάζει πρόσημο: νεοφιλελεύθερο ή σοσιαλιστικό. Η ΕΚΤ εκδίδει τόσο νόμισμα όσο είναι αναγκαίο για να κρατηθεί χαμηλά ο πληθωρισμός πλησίον του 2% (σταθερότητα των τιμών) έτσι ώστε το χρήμα να διατηρεί την αξία του για τους τραπεζίτες και τους χρηματιστές: άλλωστε αυτή η μερίδα της αστικής τάξης σήμερα, οι ραντιέριδες, ηγεμονεύουν επί των υπολοίπων μερίδων του κεφαλαίου παγκόσμια και καθορίζουν τους συσχετισμούς ισχύος. Το χρήμα φτάνει στις χώρες διαμέσου των εμπορικών τραπεζών που δανείζονται από την ΕΚΤ με 0.05%  και αγοράζουν κρατικά και ιδιωτικά χρεόγραφα με 1,2,3,4 % και τα νοικοκυριά με επιτόκια που φτάνουν στην Ελλάδα έως και το 17% στις πιστωτικές κάρτες. Το τραπεζικό καρτέλ απαιτεί λιτότητα στο διηνεκές προκειμένου να σωθεί από τις επιπτώσεις της κρίσης- ήτοι «κόκκινα» δάνεια, τοποθετήσεις σε ριψοκίνδυνες επενδύσεις που έπεσαν έξω, χώρες που μονίμως κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν κλπ. Continue reading

ΕΥΡΩ Ή ΔΡΑΧΜΗ; *

332940-25cf258025ce25b525ce25bd25cf258425ce25bf25cf258725ce25b925ce25bb25ce25b925ce25b125cf258125ce25bf

Του Πάρι Θασίτη

Πρόσφατα ο Νίκος Μπογιόπουλος με άρθρο του στον Ενικό [1] μας εξέπληξε αρνητικά. Κρίμα για ένα δημοσιογράφο που προσπαθεί να κρατήσει το επίπεδο της δημοσιογραφίας ψηλά. Πολύ κρίμα που ο ιστότοπος iskra επέλεξε όλως τυχαία αυτή την εποχή να το αναδείξει…

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με τα λεγόμενα του: «Παρατήρηση τρίτη: Δραχμή είναι εκείνο το νόμισμα με το οποίο η Ελλάδα χρεοκόπησε το 1893 και το 1932. Δραχμή είναι το νόμισμα που στο όνομα της «ισχυροποίησής της», μέσα σε ένα βράδυ, δια της υποτίμησής της κατά 50% και της σύνδεσής της με το δολάριο (9 Απρίλη 1953) διπλασίασε τη φτώχεια για το λαό και πολλαπλασίασε τον πλούτο των «δολαριούχων». Δραχμή ήταν το νόμισμα όταν η Ελλάδα έστελνε τα παιδιά της μετανάστες στις στοές του Βελγίου και όταν (με πρόσχημα και τότε το χρέος) η κυβέρνηση Αντρέα Παπανδρέου έφτιαχνε τα «νέα τζάκια» της ολιγαρχίας, από τη μια και από την άλλη επέβαλε πάγωμα μισθών και συντάξεων στο λαό.» Εδώ πρέπει να κάνουμε μια παρατήρηση καθαρά ιστορική και οικονομική. Η δραχμή τυπικά ήταν το νόμισμα της Ελλάδας το 1932, ωστόσο δεν ήταν εθνικό κρατικό νόμισμα που εμείς αυτό υπερασπιζόμαστε. Τι εννοούμε; Εθνικό κρατικό νόμισμα είναι εκείνο το νόμισμα που εκδίδεται από ένα κράτος, με γνώμονα τις ανάγκες του και είναι εθνικό γιατί αντανακλά το δικαίωμα ενός έθνους στην αυτοδιάθεση του. Ανεξάρτητη χώρα χωρίς εθνικό κρατικό νόμισμα δεν νοείται. Το νόμισμα το εκδίδει το νομισματοκοπείο, μετά από διαβουλεύσεις της κεντρικής τράπεζας η οποία χαράσσει την επιτοκιακή πολιτική των τραπεζών, εποπτεύει το τραπεζικό σύστημα και διαχειρίζεται τη νομισματική κυκλοφορία και του Υπουργείου Οικονομικών που χαράσσει την δημοσιονομική πολιτική και καταρτίζει τους προϋπολογισμούς. Το κράτος λοιπόν αποφασίζει τι ποσότητα χρήματος θα κυκλοφορήσει στην αγορά, τι επιτόκια θα δώσει στις τράπεζες (βασικά επιτόκια της κεντρικής τράπεζας προς τις εμπορικές), τι πληθωρισμό θα έχουμε (ανεξάρτητα από το αν πέφτει μέσα ή έξω) κοκ. Η διαχείριση του νομίσματος ήταν άθλια τα τελευταία 50 χρόνια, υποτιμήσεις, διολισθήσεις, έκδοση πληθωριστικού νομίσματος προκειμένου να καλύψει ελλείμματα του κρατικού προϋπολογισμού κλπ. Ωστόσο το νόμισμα αυτό δεν μας οδήγησε σε χρεοκοπία, ούτε σε μαζική ανεργία ούτε σε πτωχεύσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ούτε στις τρομακτικές ανισότητες που βιώνουμε σήμερα, και αν κάποτε υπήρξαν (δεκαετίες ’50 και ’60) πάντοτε αργά αλλά σταθερά το εισόδημα του μικρομεσαίου αυξάνονταν οριακά αντί να μειώνεται όπως σήμερα, για να φτάσουμε στη δεκαετία του ’80 που είδαμε σημαντική μείωση των ανισοτήτων. Συνεπώς, η Ελλάδα δεν είχε εθνικό κρατικό νόμισμα πριν το 1949. Γιατί αυτό; Γιατί μέχρι τότε, η περίφημη δραχμή εκδίδονταν από τον Οίκο Ρότσιλτ στη Γαλλία και Βρετανία. Η δε ισοτιμία της καθορίζονταν στο εξωτερικό και είχε σαν σημείο αναφοράς τη χρυσή λίρα. Καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αυτό; Ήταν κλειδωμένη, χωρίς δυνατότητα υποτίμησης της, με αποτέλεσμα όποτε πάθαινε σοκ το ισοζύγιο πληρωμών- οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων κατέρρεαν λόγω της πολύ υψηλής τιμής της δραχμής (χάρη στη χρυσή λίρα)- η κυβέρνηση δεν μπορούσε να κάνει τίποτα γιατί έπρεπε να τηρήσει το χρυσό κανόνα. Υπό αυτό το καθεστώς χρεοκόπησε η Ελλάδα το 1932. Τα δάνεια της ήταν σε χρυσές λίρες και έπρεπε συνεχώς να βρίσκει συνάλλαγμα από το εξωτερικό (άρα έπρεπε να το δανείζεται =νέο χρέος) προκειμένου να καλύπτει τις παράλογες απαιτήσεις των δανειστών. Τι αποτέλεσμα είχε αυτό για τα λαϊκά στρώματα; Ούτε που μπορούμε να φανταστούμε την απίστευτη φοροεπιδρομή. Παράλληλα, η μετατρεψιμότητα της δραχμής σε λίρα ήταν σχεδόν ή απόλυτα απεριόριστη. Έτσι οι έχοντες μεγάλα αποθέματα δραχμής, οι αστοί, όποτε έβλεπαν στον ορίζοντα μεγάλα οικονομικά προβλήματα του κράτους πήγαιναν στα γκισέ των τραπεζών και ζητούσαν την αντίστοιχη ποσότητα σε χρυσές λίρες. Η ΤτΕ και πιο παλιά η Εθνική έπρεπε συνεχώς να φροντίζουν να έχουν ικανό απόθεμα σε χρυσό προκειμένου να ικανοποιούν τις ανησυχίες γνήσιες ή μη όλων των ανήσυχων Ελλήνων, έτσι η χρυσή λίρα έγινε κοινός τόπος σε όλους τους Έλληνες. Να γιατί οι παππούδες μας και οι γιαγιάδες μας το είχαν συνήθεια από παλιά να προικίζουν τις κόρες τους με λίρες. Γιατί ήταν η μόνη σταθερά με αξία εκείνη την εποχή όταν η δραχμή περνούσε αστάθεια. Εν τέλει ο χρυσός κανόνας εγκαταλείφθηκε το 1932 με τη χρεοκοπία της Ελλάδας και αφού δεινοπάθησε μέχρι να εξυπηρετήσει όλες τις πληρωμές χρέους. Ίδια κατάσταση επικρατούσε και το 1893 μόνο που τότε η Ελλάδα ήταν προσδεμένη στο άρμα της Γαλλίας και στο χρυσό φράγκο, την περίφημη Λατινική Ένωση που συναγωνίζονταν το Αγγλοσαξονικό μπλοκ χωρών που είχαν τη χρυσή λίρα σαν νόμισμα αναφοράς. Ο έλεγχος του νομίσματος από τους ξένους ήταν απότοκο της εξάρτησης τη χώρας από το ξένο κεφάλαιο. Έτσι η χώρα δεν μπορούσε να αναπτυχθεί παραγωγικά και ήταν μονίμως έρμαιο των διαθέσεων των ξένων αφεντάδων της. Προφανώς όταν το δόγμα που υπηρετείς είναι καπιταλισμός το ένα καπιταλισμός και το άλλο οπότε δεν έχουν σημασία οι λεπτομέρειες εκεί καταλήγεις. Να τσουβαλιάζεις διαφορετικά πράγματα και καταστάσεις προκειμένου να μην κόψεις τις γέφυρες με τον Περισσό και τη σέχτα που έχει βαλθεί να μαγαρίσει κάθε τι που έχει πετύχει το κομμουνιστικό κίνημα στην Ελλάδα και διεθνώς. Το δικό σου νόμισμα σου επιτρέπει να διατηρείς το δημόσιο χρέος ‘’εσωτερικά’’ σε δραχμή και έτσι να μη χρειάζεται να βρίσκεις συνάλλαγμα προκειμένου να ικανοποιείς τα γούστα των δανειστών. Η Ελλάδα μέχρι το 2000 αυτό το καθεστώς είχε και δεν χρεοκόπησε. Βεβαίως δεν σημαίνει ότι δεν είχαμε πρόβλημα, ή ότι το χρέος ήταν μικρό, κάθε άλλο. Αλλά ποτέ δεν φτάσαμε σε αυτό το αίσχος. Τώρα βεβαίως τι να λέμε, δραχμοεκμετάλλευση και ευρωεκμετάλλευση είναι ένα και το αυτό…

Continue reading